zorba (nam-ı diğer z), laneth ile diğer sözlükler arasındaki farkları tartıştığımız özel bir konuşmamızda şöye bir cümle kurmuştu
*:
''onlardan daha uzun yazıyor olmamız onlardan daha iyi yazar olduğumuz anlamına gelmez.''
bu değerlendirme, tamelde doğrudur. laneth ile diğer sözlükler arasındaki fark, yazar kalitesindeki üstünlükden kaynaklanmıyor. ekşi sözlüğün 24.000 yazarı olduğundan bahsediliyor; bu 24.000'lik kitlenin içinde laneth yazarları kalitesinde yazar olmadığını iddia etmek romantizmden başka bir şey olmaz.
konuya, laneth ile diğer ekşi sözlük klonları arasındaki farkları irdeleyerek devam edelim isterseniz. ben, sosyalist sözlük, gs sözlük, fb sözlük tarzı klonları bir yere kadar anlayabiliyorum. sonuçta, homojen bir komün oluşturma iddiasını taşıyor bu sözlükler. anlaşılır bir amaç. ama gelin görün ki, ekşi sözlükten farklı hiç bir önermesi olmayan klonların varoluş amaçlarını anlayamıyorum bir türlü. kardeşim, ekşi sözlük, topluma ayna olma iddiası taşıyor. (güncel pratikte öyle olup olmadığı tartışılır tabi) sen, bu amacı paylaşıyorsan eğer, ekşi sözlüğe yazar olursun.
* yani, klon bir sözlük yaratmanın/klon bir sözlüğe üye olmanın, eğer yeni bir önermen yoksa, ekşi sözlüğün sahiplendiği iddia ile hiç bir ilişkisi yok. bırak topluma ayna olmayı, tam tersine, iyi ya da kötü yaratılmış olan sanal bir camiayı bölmek senin yaptığın. ekşi sözlük bütün ihtişamı ile orada dururken yeni bir sözlük açmanın ''küçük olsun benim olsun'' mantığı ile alakasız olduğunu nasıl ispatlarsın bana. bu dar grupçu, sekter, masturbasyona dayalı eylemi nasıl meşru gösterebilirsin ki?
laneth, tipik sözlük klonları ile aynı kategoride değerlendirilemez. çünkü bir önermesi var. çünkü laneth, ''laneth ile sözlük arasındaki farklar'' diye bir başlığı bünyesinde barındıracak kadar farklı olma çabası içinde.
gelelim fasulyenin piyazına; yani laneth ile sözlük arasındaki farklara:
yukarıda da dediğim gibi, bu fark kesinlikle yazar kalitesinden kaynaklanmıyor. yola, sanal alemin kalbur üstü yazarlarını birleştirmek gibi bir ülkü ile çıkılmış olabilir. bilmiyorum. pratiğe baktığımızda ise, bünyesinde barındırdığı pek çok kaliteli yazara rağmen
* bu hedefe ulaşmaya pek de yakınmış gibi durmuyor. eğer kendimizi, tipik sözlük yazarlarından çok da yukarıda görürsek, bir gün bu sahte övünç balonları patlayabilir ve biz laneth ile sözlük arasındaki asıl farkı hiç anlayamamış olabiliriz.
neyse, uzatmayalım; laneth'in sözlüklerden farkı, temelde şu:
sözlükler, yazarların orta okul seviyesi dil bilgisi kurallarına uymak koşulu ile istediklerini yazabildikleri ortamlardır. onların yazdıklarının, okuyucu için önem taşıyıp taşımaması önemsizdir kutsal sözlük formatı delinmediği sürece.
laneth ise, yazılanların gerçekten okunmaya değer olmasını talep eder yazarlarından. en azından, bunun için çaba gösterilmesini ister.
sözlüklerde, yazarlar, gerçekten kaliteli olsalar bile özenmiyorlar. orta okul dilbilgisi kurallarına ve formata uygun olmak koşulu ile, baştan savma yazıveriyorlar yazılarını. yani, daha iyilerini yazma potansiyelleri olsa bile zorlamıyorlar kendilerini.
laneth ise, yazarlarından potansiyellerini sonuna kadar kullanmalarını istiyor. ve bence, laneth ile sözlük arasındaki en büyük fark da bu.
* üstüne üstlük, bu teorimi kanıtlayacak örnek de var elimde: zorba!! sosyalist sözlükte de iyi yazardı. yazıları dinlemeye değer düşünceler barındırırdı. bu düşüncelerin sunuluş şekli ise son derece özensizdi. üstüne üstlük, sözlüklerin doğasından kaynaklansa gerek, son derece didaktik bir üslubu vardı orada. laneth'de ise çok daha farklı, çok daha okunası bir üslupla yazıyor. bir adam, iki üç ayda kendini bu kadar geliştiremeyeceğine göre, değişikliğin asıl sebebi ortamdır, yani laneth'dir.
küçük de olsa bir fark daha: sözlükler, günümüzde kısa yoldan ünlü olmak için gerçekten etkili mekanlar. ve, yirmi bin küsur yazarın içinden edebi ve entellektüel birikim ile sıyrılmak zor olduğundan olsa gerek, sık sık mide bulandırıcı yöntemlere başvurulur oralarda. laneth'de ise zaten laneth aracılığı ile ünlü olma gibi bir şansımız yok. günlük otuz okuyucumuz vardır, yüz otuz olur, şaşırırız nasıl oldu diye.
*
popülerlik mevzusunu kafama takmıyorum pek. laneth de, ekşi sözlük de, özünde birer fikirdirler. fikirlerin nesneleşmiş halleridirler. ve ben, popüler olan düşüncenin her zaman doğru olmak zorunda olmadığını yıllar önce öğrendim.